The Semantic Web

A presentation/slideshow/film about the Semantic Web. In Dutch.
About the development of the Semantic Web and what it stands for. With some questioning about the ethics and privacy of the new web development.

Workshop 6 - Usability

Yes, workshop nummer 6 al weer! Huh, maar wat is er met workshop 5 gebeurd?! Sorry mensen, maar ik was ziek, zwak en misselijk! Niet de ideale situatie voor mij om deze workshop te volgen. Jammer maar helaas, kan een keertje gebeuren. Echter, wees niet getreurd, want hier is nummer 6!

Tijdens workshop nummer 6 hebben we het gehad over Usability. Geen product op deze wereld kan eigenlijk zonder usability. Je zult toch moeten weten hoe (eerste) gebruikers op je product reageren. Ze moeten er wel mee kunnen werken natuurlijk.

Als we als product een website nemen, kan de term 'usability' wat concreter worden.
Laat ik beginnen met een definitie:

Usability:
usable |ˈyo͞ozəbəl|(also useable )
adjective
able or fit to be used: usable information.

Oftewel: usability = hoe bruikbaar is je product?!

Het is moeilijk om met ervaring een product te gaan ontwerpen. Voor een goede bruikbaarheid van, let's say, een website, moet je je eigenlijk proberen te verplaatsen in iemand die nog nooit van zijn leven een website onder ogen heeft gehad. Maak voor jezelf de website zoals je denkt dat je hem er uit zou willen laten zien en ga dat eens testen op je Oma bijvoorbeeld (als je een hele hippe Oma heeft, met smartphone, tablet of hypermoderne laptop, neem dan maar iemand anders).

Je kunt namelijk heel veel leren van mensen die nog nooit met je product hebben gewerkt. Geef ze eens een opdracht die ze op jouw website moeten uitvoeren en kijk hoeveel moeite ze er mee hebben. Als je dit doet met zo'n 5 mensen, dan haal je vaak al meer dan 75% van alle 'fouten' er uit! 5 mensen! Moet te doen zijn, lijkt me.

Een leuke tool om te gebruiken is 'The Observer' van het bedrijf Noldus. Noldus heeft software ontwikkeld waarmee je makkelijk een onderzoek kunt doen. Je kunt met deze software reacties van mensen opslaan, ordenen, opdrachten geven, etc. In feite is 'The Observer' een softwaretool om het jezelf makkelijk te maken. Binnen deze software kun je ook meteen je proefkonijn filmen en geluid opnemen om zo de reacties van je proefkonijn(en) vast te leggen.

Ook belangrijk voor usability is het bepalen van je doelgroep. Huisvrouwen tussen de 40 en de 50 zullen namelijk heel anders reageren op een website van huishoudelijke producten dan jongens tussen de 16 en 25. Voor een goede interactie op je website voor huishoudelijke producten zou je kunnen volstaan met een test van 10 vrouwen tussen de 40 en de 50. Grote kans dat 95% van alle bezoekers (uit je doelgroep) met de website om zal kunnen gaan.

Samenvattend zou je kunnen zeggen dat een goede bruikbaarheid van je product getest kan worden als je jezelf kunt verplaatsen in een eerste gebruiker, de doelgroep helder voor ogen hebt, maar ook zeker moeite doet om te testen, testen en te testen. Alleen dan zul je zien dat je een fantastisch product aflevert.

Leuk detail: een van de goeroes op het gebied van usability is Jakob Nielsen. Je zou voor de grap eens naar zijn website www.useit.com moeten gaan om te kijken hoe zijn website in elkaar zit. Je lacht je rot! In ieder geval veel succes gewenst om daar te vinden wat je zoekt ;-)

Workshop 4 - Internet Strategie

Workshop nummer 4. Een introductie in internet strategie. College door drs. Robin Effing en gastcollege door dhr. A. van liere, CEO Present Media.

Probeer je eens iets voor te stellen over hoe jij een internet strategie zou opzetten voor een bedrijf. 10 tegen 1 dat je meteen denkt aan website vernieuwing, SEO, SEA, Social Media integratie en allerlei andere spannende middelen. Maar wie zegt dat dat specifieke bedrijf daar op zit te wachten? Is wat een bedrijf 'wil' met internet niet ondergeschikt aan de doelstelling van het bedrijf in zijn puurste vorm?

Jazeker! Zonder je als bedrijf te realiseren waar je eigenlijk naar toe wilt, is het totaal niet verstandig je met internet te gaan bemoeien. Een goede internet strategie kan in dienst staan van het behalen van je bedrijfsdoel(stellingen) en is niet een op zichzelf staand feit.

Voor het toepassen van een goede internet strategie redeneer je van buiten naar binnen en van eind naar begin.

Laat ik dat even verduidelijken; Hoe wil je je als bedrijf presenteren? Wat voor een signaal wil je afgeven aan de buitenwereld? Als je eerst dat doel voor ogen hebt, is het makkelijker om je bedrijf van binnenuit te richten op het behalen van dat doel. Dat is van buiten naar binnen en van eind naar begin. Kijk waar je naar toe wilt, pak daarna alle handvaten vast om dat doel te behalen.

Na het bepalen van dit doel of deze doelen is het tijd om een internet strategie (plan) op te gaan/kunnen stellen. Er zijn grofweg 9 stappen binnen het proces tot het vormen van zo'n plan:

1) De organisatie
Hoe zit de organisatie in elkaar, waar staat deze voor? Wat is de onderscheidende kracht t.o.v. de concurrentie? Maak een SWOT analyse en leg het doel, de missie en de visie van een organisatie vast.

2) Plannen en toekomstvisie
Bepaal wat je als bedrijf de komende jaren zou willen veranderen. Wat is het beleid voor de komende jaren? Wat is de doelstelling die binnen een paar jaar behaald zou moeten worden? Als het antwoord op deze vragen duidelijk is, dan kun je helder naar de toekomst kijken. Daarnaast geeft het stabiliteit in het nemen van beslissingen. Zo kunnen nieuwe beslissingen en ontwikkelingen altijd worden toegepast op de doelstelling en blijft het beleid zo optimaal mogelijk.

3) Externe omgeving t.a.v. nieuwe media, internet, social media, trends
Maak een top 10 of top 20 van trends in je bedrijfstak. Wat zijn de ontwikkelingen waar je echt niet om heen kunt? Wat zijn de ontwikkelingen die een grote invloed gaan hebben op de bedrijfsvoering? Als je dit duidelijk hebt, blijf je als bedrijf niet steken op oude trends en technologie, maar biedt je jezelf de mogelijkheid om mee te groeien met de markt.

4) Doelgroep bepaling
Vervolgens is het belangrijk om de doelgroep te gaan bepalen. Wie zijn je klanten? Wie wil je bereiken? Wees niet oppervlakkig. Zeg niet "onze doelgroep is mannen", maar zeg bijvoorbeeld "onze doelgroep zijn mannen tussen de 25 en de 45 jaar, met een actieve levensstijl". Dan wordt het al een heel stuk duidelijker.
Maak bij deze doelgroep eens een aantal 'personas'. Schets 4 of 5 portretten van personen die in die doelgroep zouden kunnen zitten. Alles er op en er aan! Woonplaats, lievelingskleur, favoriete voetbalelftal, whatever! Als je maar een duidelijk beeld schept van de mensen die je graag zou willen bereiken. Dat geeft je een uitgangspunt.

5) Thema’s formuleren
Daarna is het van belang om +/- 5 thema’s formleren als gevolg van visie van het bedrijf. Dit zou je ook kunnen zien als de internet doelstellingen. Hiermee leg je vast wat je met internet wilt bereiken als onderdeel van je bedrijf. Voorbeelden hiervan zijn: meer online verkoop, e-service verbeteren, meer transparantie in organisatie, etc.

6) Ambitieniveau bepalen
Leg vervolgens de ambitieniveau's vast. Bepaal per thema hoe ver je de diepte in wilt gaan. Soms is het niet nodig om een thema geheel uit te diepen, andere keren weer wel. Bepaal daarom goed wat voor je bedrijf het meest van toepassing is en laat je niet meeslepen in de wondere wereld van de technologie.

7) Project uitvoering: welke projecten worden uitgevoerd n.a.v. ambitie niveau
In de voorgaande stap zijn de ambitieniveau's bij de thema's geplaatst. Dan is het nu tijd om onderscheid te gaan maken en te gaan bekijken welke ambities het meest voorop staan. Kies deze uit en ga dan verder met stap 8.

8) Roadmap
De roadmap of ook wel 'gewoon' planning. Wanneer worden welke projecten uitgevoerd in het komende jaar? Welke gaan de prioriteit hebben? Leg dit vast in het plan, overleg met de directie en maak vervolgens een overzichtelijke strokenplanning, zodat alles en iedereen een duidelijk overzicht heeft over wat er wanneer gaat gebeuren.

9) eindproduct
Het internet strategieplan is klaar voor presentatie!

Zoals je ziet, hebben we nog helemaal niet over producten gepraat. Laat staan de uitvoering daarvan. Als er binnen het vakgebied trends op treden, zouden hier producten uit kunnen voortvloeien. Denk dan aan eerder genoemde zaken als een nieuwe website of social media implementatie bijvoorbeeld. Het komt zelden voor dat een internet strategie bedrijf het totaal pakket aan diensten verleent waarbij ook het opleveren van dergelijke producten bij horen.

Internet strategie is een vak apart. Een leuk vak apart! En het zal alleen maar leuker worden in de toekomst...

Mocht je nou nog geinteresseerder zijn geraakt dan je al was, Ben Tiggelaar, Nederlands grootste persoonlijkheid op het gebied van strategie, management en veranderkunde heeft veel boeken en informatie die je wellicht nog verder zouden kunnen helpen!

Workshop 3 - User Centered Design & GUI

Jawel! De derde workshop alweer! Deze keer over 'User Centered Design' en GUI of 'Graphic User Interface'.

User Centered Design (hierna UCD) is een manier van ontwerp en design waarbij de (eind)gebruiker centraal staat. Denk hierbij aan websites, besturingssystemen, maar ook apparatuur.

Een nieuwe gebruiker moet meteen goed met het product om kunnen gaan, om een zo goed mogelijke 'relatie' met het product op te bouwen. De mening over zo'n product wordt vaak al binnen een paar seconden gevormd, dus is het belangrijk dat een product toegankelijk is voor een grote groep mensen. Juist daarom is het belangrijk om uit te gaan van de doelgroep waarvoor het product bestemd is. Maar... hoe doen we dat? We nemen als voorbeeld dat we een nieuwe website willen maken:

Stap 1 - Informatie verzamelen; We proberen ons voor te stellen wie of wat de doelgroep gaat zijn.

Stap 2 - We gaan onze doelen bepalen. Wat willen we bereiken met ons product?

Stap 3 - Vervolgens maken we een aantal 'persona's', we schetsen een aantal karakters van mensen die zich in onze doelgroep bevinden. Dit doen we, omdat het veel te tijdrovend/duur is om hiervoor op zoek te gaan naar echte mensen die binnen deze doelgroep passen.

Stap 4 - Maak een 'sitemap' (klik voor voorbeeld)

Stap 5 - Maak een 'moodboard' (klik voor voorbeeld); Bepaal welke sfeer je wilt neerzetten op je website. Sluit deze aan bij de doelgroep?

Stap 6, 7, 8 - Schets, maak een prototype en vervolgens je eerste ontwerp

Stap 9 - Maak vervolgens je eerste werkende prototype; Dit ontwerp heeft 90% van de uiteindelijke oplevering in zich. Heb aandacht voor detail!

Stap 10 - Oplevering; Als je alles goed hebt gedaan, sluit je website direct aan op de doelgroep, weten mensen (uit de doelgroep) direct de weg te vinden op je website en zul je een zeer user friendly website neergezet hebben!

Alle bovenstaande stappen leiden je naar een succesvol UCD. Kanttekening: het kost veel tijd om bovenstaande stappen uit te voeren en de praktijk leert dat lang niet iedereen deze stappen volgt. Zie het dan ook meer als een basis waaruit je verder kunt werken.

GUI (Graphic User Interface)

Iedereen kent een GUI en iedereen werkt tegenwoordig met een GUI. Geen idee waar ik het over heb? Windows, Mac OS X, Android, iOS, zijn allemaal een GUI.

Een GUI helpt mensen te interacteren met computers. Je zou kunnen zeggen dat een GUI dienst doet als een 'Human Computer Interface' of HCI.

De eerste echte vorm van interactie met computers vond plaats door middel van zogeheten 'ponskaarten'. Grote kaarten met daarin gaten gestanst, die in de computer ingevoerd konden worden, waardoor de computer wist wat voor berekening hij moest uitvoeren. Al gauw kwam men er achter dat dit verre van ideaal was en werd het eerste GUI ontworpen. De Xerox PARC was de eerste computer met een GUI.

Vervolgens kwam Apple (Macintosh) een paar jaar later met het eerste besturingssysteem dat in grote getale aan de man kon worden gebracht. De Apple Lisa was een van de eerste systemen met een toegankelijk GUI.

Zoals je op de laatste afbeelding hebt kunnen zien, is er vandaag de dag nog helemaal niet zo heel veel veranderd! Natuurlijk, computers zijn toegankelijker geworden, ze zijn krachtiger geworden en het ziet er allemaal veel chiquer uit dan de eerste zwart-wit versie. Maar als je bedenkt dat we inmiddels 40 (!) jaar verder zijn en dat de basis nog steeds het zelfde is (pictogrammen, bureaublad, menu structuur, etc.) hoe geavanceerd zijn 'we' dan eigenlijk?

De grootste ontwikkeling die we (vooral de laatste jaren) hebben doorgemaakt, is de ontwikkeling van allerlei mobiele besturingssystemen. Deze breken met het gros van de systemen door elke functionaliteit onder een enkel pictogram te verbergen (denk aan Apps). En toch is de basis daarvan het zelfde; Klik op een pictogram, op een scherm, en er gebeurd wat!

Om een ander perspectief op te werpen, wat zien wij op dit moment als de toekomst? Onderstaand filmpje kwam ik tegen als studie naar de nieuwe iPhone 5:



Zeker leuk zo'n holografische projectie van een toetsenbord en ook zeker toekomstmuziek, maar...
Is dit nou eigenlijk wel zo'n grote sprong voorwaarts? Ik zie nog steeds een toetsenbord (dat hadden we in 1985 ook al). Nog steeds moet er een fysieke actie gedaan worden om input in het apparaat te krijgen. Kan dat niet anders?

Maar natuurlijk al zien we hier nog steeds een beeldschermpje, invoer knoppen, etc. Ik zelf zie het nog wel gebeuren dat we een chip in onze kop krijgen, die aan onze hersenactiviteit gelinkt wordt. Dat we alleen nog maar hoeven te denken om iemand te bellen en het contact wordt al gezocht. Praten doen we gewoon in de lucht, de geïmplementeerde chip registreert onze hersenactiviteit in combinatie met het geluid dat we produceren en stuurt dit via Wi-Fi of 5G (tegen die tijd vast wel ontwikkeld) naar de persoon die we willen bereiken.

Nu nog een sterk verhaal, maar wie weet, over een jaartje of 40?

Workshop 2 - Mobile & RIA Development (Adobe Air)

De tweede workshop ging over Mobile & RIA (Rich Internet Application) Development. Kort gezegd, hebben we in deze workshop geleerd een mobile app te maken.

Als er momenteel een nieuwe app op de markt komt, is het bijzonder om te zien dat sommige platforms deze app wel kunnen draaien en andere platforms niet. Het komt vaak voor dat andere platforms enige tijd moeten wachten op dezelfde app. Dit komt door het feit dat er nog geen echte standaard is als het gaat om het maken van multi-platform apps.

Als het aan Adobe ligt, is dit verleden tijd. Adobe heeft het zogeheten 'Adobe Air'. Dit is een manier van app-development die het mogelijk maakt om met slechts één ontwerp, één programmatuur een app te maken voor de diverse (mobile) platforms.

De app wordt als het ware per platform op een eigen manier gerenderd, zodat deze app op elk platform kan draaien. Zo hoeft een ontwikkelaar slechts 1 app te (laten) programmeren om deze vervolgens op alle platforms, iOS, Android, Windows Mobile, Symbian, RIM, tegelijk uit te kunnen brengen.

Adobe heeft 'Device Central' ontwikkeld. Dit is een programma dat een grote database bevat van (bijna) alle mobile devices. In dit programma kunnen ontwikkelaars hun app eerst testen, alvorens de app uit te brengen. Selecteer in dit programma je beoogde device, bijvoorbeeld een iPhone, laadt je app in (bijvoorbeeld je Adobe Flash file) en starten maar!

Zo kun je met een beetje Flash en wat Actionscript (3) al een basic app maken!

Mocht je zelf met Adobe Air een app willen maken, kijk dan bijvoorbeeld eens op http://www.adobeairtutorials.com/